نکته جالب توی این جور حوزه ها قدرت نماینده های مجلس در توزیع قدرته. یعنی روسای ادارات دولتی رو نماینده مجلس تعیین میکنه و با هر بار عوض شدن نماینده مجلس، بخش زیادی از افراد هم در سمتهای دولتی عوض میشن. این موضوی به این خاطره که در مجلس، نماینده های حوزه های مختلف با هم ائتلاف تشکیل میدن و یه جورایی وزرا رو تهدید میکنن که اگه افراد مورد نظر ما در پستهای دولتی قرار نگیرن، با تشکیل حد نصاب، استیضاحت میکنیم یا فلان لایحه رو تصویب نمیکنیم. برای جلوگیری از این مشکلات، اصولا وزرا مقاومت خاصی تو این موارد نشون نمیدن. تو این مدتی که اونجا بودم گهگاه افرادی رو به من نشون میدادن و میگفتن که  این فرد با نماینده شدن فلانی رئیس مثلا اداره آموزش و پرورش شده یا بر عکس، این فرد  با نماینده شدن فلانی شغلش رو از دست داده.

این مقدمه رو گفتم که حال و هوای این مناطق، مخصوصا حوالی انتخابات دستتون بیاد. حالا ببینیم مردم این مناطق چه طور رای میدن و معیار انتخاب اونها چیه:

1- قوم گرایی یا منطقه گرایی

این حوزه ها چون از شهرها و روستاهای زیادی تشکیل میشن، همیشه میشه تو این حوزه ها چند قوم غالب، چند فامیل غالب یا چند منطقه جغرافیایی غالب تعریف کرد که در نتیجه چون هر کاندیدا ناگریز متعلق به یکی از این اقوام یا مناطقه، سعی میکنه مردم رو با خودش همراه کنه . مردم این قوم ومنطقه هم چون فکر میکنن که اگه این کاندیدا به مجلس راه پیدا کنه نون اونها تو روغنه، بهش رای میدن. مثلا همین جایی که ما بودیم دو قوم گیلکی و طالشی غالب بودن. لهجه این دو قوم کاملا از هم متمایزه به طوریکه خودشون خیلی راحت میفهمن کی گیلکیه و کی طالشیه. نماینده مجلس قبلی این حوزه طالشی بوده و همیشه این بحث مطرح بوده که این نماینده به طالشیها بیشتر رسیده ( چه در تقسیم پستهای دولتی و چه در هدایت امکانات به سمت مناطق طالش نشین). خوب، ناخواسته، گیلکی ها هم مجبور میشن که از یک نماینده گیلکی حمایت کنن تا حقشون رو بگیرن.

2- پول

قاعده فعالیتهای انتخاباتی تو این حوزه ها به این نحوه که چند ماه مونده به روز انتخابات، سفر کاندیداها و فرستاده هاشون به روستاهای مختلف شروع میشه. البته نه برای بازدید از روستاها بلکه برای صحبتهای در گوشی و پشت پرده با بزرگان روستاها. البته باز هم نه برای احوالپرسی از اونها بلکه برای چانه زنی با اونها ( که خودمونیش میشه خریدن اونها). کاندیداها فقط بزرگان ده رو میخرن و بقیه کارها رو بزرگان ده خودشون انجام میدن.

البته پول نقش فوق العاده کلیدی نیز در خود روز انتخابات بازی میکنه. منظورم خرید و فروش رأیه. جالبه بدونین که تو روز انتخابات، رای در ساعتهای مختلف نرخهای مختلفی داره. هر چی به ساعتهای پایانی انتخابات نزدیک میشیم، نرخش بیشتر میشه. کافیه که در روز رای گیری از کنار یه صندوق رد بشین. می بینین که تعداد زیادی آدم کنار صندوق پرسه میزنن یا ایستادن. طرز ایستادنشون، آدم رو یاد cd فروش های میدون انقلاب میندازه. هم تک فروشی داریم هم عمده فروشی. خیلی ها برای فوش، با خودشون رای ایل و طایفه شون رو هم همراهشون میارن. برای همین، روز رای گیری این جمله رو که مثلا "50 تا شناسنامه دارم" زیاد میشنوید. البته شاید باورش برای بعضی شماها سخت باشه. برای من هم سخت بود. ولی وقتی با چند تا از بچه های ستادمون با سه تا ماشین راه افتادیم که بریم روستاهای اطراف و خودمون رو فروشنده رای معرفی کنیم، من هم باورم شد. یکیمون پیاده میشد و میرفت تو یه مغازه ( که بچه ها میدونستن توش خرید و فروش میشه) و بعد پیشنهاد میداد که مثلا من 300 تا شناسنامه دارم و هر کدوم رو 20 هزار تومان میفروشم. وقتی طرف قبول میکرد، به این بهانه که اگه قیمت رو بیشتر کنی برات بیشتر میارم، بهمون جاهای دیگه ای رو پیشنهاد میدادن و میگفتن : " اگه با  قیمت بالاتری میخوای باید بری فلان روستا پیش فلانی". اون شب چهار جا رفتیم و با دوربینی که تو ماشین مخفی کرده بودیم از تمام مکالمات فیلمبرداری کردیم. . .

3- ترس

چون یرای هر روستا یک صندوق میبرن، بعد از شمارش آرا کاملا مشخص میشه که هر روستا به کی و چقدر رای داده. برای همین، روستاها مجبورن کلی حساب کتاب کنن که به کی رای بدن که احتمال زیادتری داره برنده بشه. چون اگه کاندیدایی نماینده بشه که اون روستا بهش رای نداده باشه، اونوقت اون روستا باید چهار سال بعدی در حسرت گاز یا آب یا آسفالت بمونه. همونطور که تو مقدمه هم گفتم هنوز خیلی از روستاها یکی از این سه مورد رو ندارن.

4- بیسوادی- جوگیری

خیلی از مردم تو این حوزه ها؛ مخصوصا سن بالاهاشون، حتی سواد خوندن و نوشتن هم ندارن چه برسه به قدرت تحلیل و تصمیم گیری. برای همین یا به کسی تو صندوق میگن اسم یکی رو بنویسه (که در نتیجه اسمی که نوشته میشه کاملا مطابق با نظر نویسنده است)، یا تحت جو حاکم بر فامیلشون یا روستاشون قرار میگیرن و یا کافیه بهشون یه شامی تاهاری بدی تا روز انتخابات به همراهشون یا نویسنده بگن اسم اونی که بهشون غذا داده رو بنویسه.

5- اصلحیت

اگه افرادی رو که طبق 4 معیارهای قبلی انتخاب میکنن کنار بذاریم، شاید 5 تا 10 درصدی هم باقی بمونن که یا به خاطر تحصیلاتی که دارن و یا به خاطر اعتقادات خاصی که دارن ( مثلا مخالف روشهای تبلیغاتی بعضی کاندیداها باشن) بین گزینه های مختلف یکی رو انتخاب ( به معنی واقعی کلمه) کنن. البته باز هم عده محدودی از این افراد، طبق شعارهای سیاسی رای میدن. مثلا خیلی جالب بود که بعد از انتخابات، حزب مشارکت آقای "م" ( برنده انتخابات) رو در لیست نماینده های خودش قرار داده بود که این مسئله یک سری از افرادی رو که به آقای "م" رای داده بودن شوکه کرده بود ( چون تا حالا نمیدونستن آقای "م" متمایل به مشارکتی هاست و اگر میدونستن قطعا بهش رای نمیدادن). یعنی این موضوع که هر کاندیدا واقعا متعلق یا حداقل متمایل به چه حزبیه، تازه بعد از انتخابات روشن شد.

به هر حال از آقای میردامادی که بگذریم، یه نکته حائز اهمیته و اون اینه  که  بهتره  افق دید مون رو یه کمی گسترش بدیم و بدونیم که دنیا فقط مسیر دانشگاه به خونه یا شهری  که  توش زندگی می کنیم، نیست. باید بدونیم که ایران 70 میلیون جمعیت داره. . .

                                                                                                      *علی بابايی

پی­نوشت­ ها:

۱) ميدونم كه مضمون مطالب اين پست هاي اخير به شدت داره غير اقتصادي خارج ميشه، به همين خاطر هم قول ميدم كه ان شاء... بعد از اينكه امتحان هام تموم شد، دوز اقتصادي وبلاگ رو مجددا بالا ببرم. 

۲) علي هم دانشكده ای من بود در دوران ليسانس؛ بعدش هر دوتامون تغيير رشته داديم؛ اون برای ارشد رفت مديريت MBA و من هم اومدم اقتصاد. زمان ليسانس هم دغدغه هاي اجتماعي هر دوتامون قابل توجه بود و لااقل قدري بيشتر از متوسط جامعه. . .

۳) تو اين ايام امتحانات، از علي خيلي بايد ممنون باشم كه به دادم رسيد و يه پست قابل تامل و باكيفيت برام فرستاد؛ چون خودم كه اصلا وقت نوشتن پست جديد رو نداشتم. البته همين الان هم ۴ تا پست تايپ شده دارم؛ اما وسواسي كه براي گذاشتن مطالب روي وبلاگ دارم، باعث شده كه صبر كنم تا سر فرصت قدري ويرايششون كنم و بعد بذارمشون روي وبلاگ.